Ο καρκίνος του μαστού είναι μία κακοήθεια κατά την οποία μη-φυσιολογικά κύτταρα του μαστού αναπτύσσονται ανεξέλεγκτα, σχηματίζοντας τους λεγόμενους όγκους. Τα καρκινικά αυτά κύτταρα εντοπίζονται, αρχικά, εντός των γαλακτοφόρων πόρων ή/και των γαλακτοπαραγωγών λοβίων του μαστού, αλλά μπορούν να διηθηθούν, να εξαπλωθούν δηλαδή, και στους κοντινούς ιστούς. Οι διηθητικοί καρκίνοι μπορούν με τη σειρά τους να εξαπλωθούν στους κοντινούς λεμφαδένες ή σε άλλα όργανα του ανθρωπίνου σώματος, προκαλώντας μετάσταση, η οποία μπορεί να είναι επιζήμια για τη ζωή. Αν και η συχνότητα εμφάνισης καρκίνου του μαστού είναι μεγαλύτερη στις γυναίκες σε σχέση με τους άνδρες -μόνο το 0,5-1% των περιστατικών αφορά άνδρες-, η κακοήθεια αυτή μπορεί να επηρεάσει και τα δύο φύλα. Το 2022, παγκοσμίως, περίπου 2,3 εκατομμύρια γυναίκες διαγνώστηκαν με καρκίνο του μαστού και παράλληλα σημειώθηκαν 670.000 θάνατοι. Στην Ελλάδα, την ίδια χρονιά, σημειώθηκαν 8.987 νέα περιστατικά και 2.431 θάνατοι, δεδομένα που αφορούσαν και τα δύο φύλα.
Παράγοντες κινδύνου
Τα άτομα που βρίσκονται σε μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού είναι:
- Οι γυναίκες
- Οι γυναίκες ηλικίας 40 ετών και άνω
- Οι γυναίκες με οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του μαστού, ιδιαίτερα εάν αφορά συγγενείς πρώτου βαθμού (π.χ. μητέρα ή αδερφή). Η κληρονομικότητα οφείλεται εν μέρει σε μεταλλάξεις στα σχετιζόμενα με τον καρκίνο του μαστού γονίδια BRCA1 και BRCA2
- Οι γυναίκες με ιστορικό πρώιμης εμμηναρχής: Για κάθε 1 έτος καθυστέρησης της εμμηναρχής, ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου του μαστού μειώνεται κατά 5%
- Οι γυναίκες με ιστορικό όψιμης εμμηνόπαυσης: Για κάθε 1 έτος καθυστέρησης της εμμηνόπαυσης, ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου του μαστού αυξάνεται κατά 3%
- Οι γυναίκες που κατά την πρώτη εγκυμοσύνη βρίσκονταν σε προχωρημένη αναπαραγωγική ηλικία
- Οι γυναίκες με ιστορικό υπογονιμότητας: Για κάθε επιπλέον τοκετό, ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου του μαστού μειώνεται κατά 10%
- Οι προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, οι ωοθήκες των οποίων παράγουν ενδογενώς οιστρογόνα. Η ωοθηκεκτομή μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο καρκίνου του μαστού
- Οι γυναίκες που λαμβάνουν αντισυλληπτικά από του στόματος: Σε περίπτωση διακοπής λήψης των από του στόματος αντισυλληπτικών για διάστημα μεγαλύτερο των δέκα ετών δεν αυξάνεται ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου του μαστού
- Οι εμμηνοπαυσιακές ή μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες που υπέστη Θεραπεία Ορμονικής Υποκατάστασης με εξωγενή χορήγηση οιστρογόνων. Ωστόσο, φαίνεται ότι ο κίνδυνος μειώνεται σημαντικά μετά από δύο χρόνια από τη διακοπή της θεραπείας
- Τα άτομα που καταναλώνουν υπερβολικές ποσότητες αλκοόλ: Η κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να αυξήσει τις συγκεντρώσεις των ορμονών που σχετίζονται με τα οιστρογόνα στο αίμα και να ενεργοποιήσει τα «μονοπάτια» που αφορούν τους υποδοχείς των οιστρογόνων
- Τα άτομα που προσλαμβάνουν μεγάλες ποσότητες λίπους, ιδιαίτερα κορεσμένου, από τη δίαιτά τους
- Οι γυναίκες, ιδιαίτερα οι νεαρές, που καπνίζουν: Μεταλλαξιογόνοι παράγοντες από τον καπνό του τσιγάρου έχουν ανιχνευθεί στο έκκριμα θηλής μη θηλαζουσών γυναικών
- Τα άτομα με παχυσαρκία
- Τα άτομα με ιστορικό έκθεσης σε ακτινοβολία
Μέθοδοι πρόληψης
- Έγκαιρη ανίχνευση: Η μαστογραφία και η μαγνητική τομογραφία (MRI) αποτελούν δύο εργαλεία που χρησιμοποιούνται ευρέως για τον προσυμπτωματικό έλεγχο του καρκίνου του μαστού. Στην Ελλάδα, διενεργούνται δωρεάν ψηφιακές μαστογραφίες για γυναίκες ηλικίας 45-74 ετών (Μάθετε περισσότερα εδώ)
- Χειρουργική αφαίρεση μαστών σε γυναίκες που φέρουν μεταλλάξεις κυρίως στα γονίδια BRCA1, BRCA2, PALB-
- Χημειοπροφύλαξη: Περιλαμβάνει τη χρήση φαρμακολογικών ή φυσικών παραγόντων που αναστέλλουν την ανάπτυξη του διηθητικού καρκίνου του μαστού είτε «μπλοκάροντας» τη μετάλλαξη του DNA που επάγει την καρκινογένεση είτε αναστέλλοντας ή αντιστρέφοντας την εξέλιξη των προκαρκινικών κυττάρων στα οποία έχει προκληθεί ήδη η μετάλλαξη
- Χρήση μονοκλωνικών αντισωμάτων: Στοχεύουν, κυρίως, στο γονίδιο HER2
- Δίαιτα υψηλής περιεκτικότητας σε πρωτεΐνη: Η προσκόλληση σε δίαιτες υψηλής περιεκτικότητας σε πρωτεΐνη και υδατάνθρακες και χαμηλής περιεκτικότητας σε λίπος ή σε δίαιτες υψηλής περιεκτικότητας σε πρωτεΐνη και χαμηλής περιεκτικότητας σε λίπος και υδατάνθρακες φαίνεται να μειώνουν την πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του μαστού. Επιπλέον, η αντικατάσταση του λίπους με πρωτεΐνη ή η αντικατάσταση των επεξεργασμένων υδατανθράκων με πρωτεΐνη φυτικής προέλευσης μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού
Τα εξειδικευμένα σκευάσματα μπορούν να προσφέρουν σημαντική ποσότητα υψηλής ποιότητας πρωτεΐνης σε μικρό όγκο.
Gelatein® 20
Υπερπρωτεϊνικό ζελέ με 20 g υδρολυμένης πρωτεΐνης ανά μερίδα, χωρίς ζάχαρη και λίπος. Αποτελεί μία εύπεπτη και ασφαλή πηγή κάλυψης των πρωτεϊνικών αναγκών. Μάθετε περισσότερα εδώ
ProSource® NoCarb
Συμπυκνωμένη πηγή υδρολυμένης πρωτεΐνης σε υγρή μορφή, χωρίς λίπος και υδατάνθρακες. Ιδανικό για την πρωτεϊνική υποστήριξη των ασθενών, χωρίς να λαμβάνουν περίσσεια ενέργειας και υδατανθράκων. Μάθετε περισσότερα εδώ
Η ομάδα της Medihub είναι πάντα δίπλα σας. Αν χρειάζεστε περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε μαζί μας εδώ.
Σημαντική σημείωση: Πάντα να συμβουλεύεστε το διαιτολόγο ή το γιατρό σας για να σας βοηθήσει να σχεδιάσετε τη διατροφή σας.