Κλίμακα IDDSI: Που μας χρησιμεύει;

Τι είναι η Δυσφαγία;

Δυσφαγία ονομάζεται μία παθολογική κατάσταση η οποία χαρακτηρίζεται από δυσκολία στη μάσηση και την κατάποση σε άτομα ανεξαρτήτου ηλικίας. Η πάθηση συχνά αναφέρεται και με τον όρο «διαταραχές κατάποσης» και σε αρκετές περιπτώσεις εμφανίζεται ως αποτέλεσμα μιας υποκείμενης νόσου όπως εγκεφαλικό επεισόδιο, τραυματισμός στο κεφάλι, νευρολογική ασθένεια ή καρκίνος κεφαλής και τραχήλου, μετά από ακτινοβολία στην περιοχή του στόματος ή του λαιμού κ.α.

Η δυσφαγία είναι μια διαταραχή που μπορεί να επηρεάζει και τα τρία στάδια της κατάποσης:

• Στοματικό: Προετοιμασία και ανάμειξη της τροφής με σίελο
• Φαρυγγικό: Μεταφορά της τροφής (βλωμού) στο φάρυγγα
• Οισοφαγικό: Η τροφή καταλήγει στο στομάχι διαμέσου του οισοφάγου

Πιο συχνά συμπτώματα αποτελούν :

• Δυσκολία κατάποσης στερεών τροφών ή υγρών
• Πόνος κατά την κατάποση
• Αίσθημα ότι το φαγητό «κολλάει» στον λαιμό ή στον στήθος
• Βήχας ή πνιγμός κατά την κατάποση
• Αεροφαγία (κατάποση αέρα κατά την κατανάλωση τροφής)
• Αίσθημα ασφυξίας
• Χυλώδες ή πηχτό σάλιο
• Απώλεια βάρους λόγω δυσκολίας στην κατανάλωση τροφής
• Υποτροπιάζουσες πνευμονίες ή λοιμώξεις λόγω εισόδου τροφής

Η φυσιολογική διαδικασία κατάποσης ελέγχεται από τα νεύρα και τους μύες, γεγονός που διασφαλίζει ότι η τροφή στο στόμα σας πηγαίνει με ασφάλεια στο στομάχι σας. Ωστόσο, για τα άτομα που παρουσιάζουν δυσφαγία, η κατάποση δεν γίνεται σωστά, επομένως όταν το φαγητό ή τα υγρά μπαίνουν στο στόμα, μπορεί να υπάρξει καθυστερημένη ανταπόκριση, καθιστώντας το φαγητό και την κατανάλωση υγρών δύσκολη διαδικασία, με κίνδυνο πνιγμού, οδηγώντας ακόμη και σε πνευμονία.

Μια Τροποποιημένη Δίαιτα με διαφοροποίηση στην υφή μπορεί να εισαχθεί για να υποστηρίξει τους ασθενείς να καταπίνουν με ασφάλεια. Αυτό θα περιέχει προσεκτικά επιλεγμένες τροφές κατάλληλης σύστασης και υφής, τις οποίες μπορεί να διαχειριστεί πιο εύκολα ένα άτομο με δυσφαγία, επιτρέποντας μια πιο ασφαλή κατάποση.

Τι είναι η κλίμακα IDDSI;

Η κλίμακα IDDSI (International Dysphagia Diet Standardization Initiative) δημιούργησε  μία παγκόσμια τυποποιημένη ορολογία και ορισμούς για τρόφιμα με τροποποιημένη υφή και παχύρρευστα υγρά για να βελτιώσει την ασφάλεια και τη φροντίδα των ατόμων με δυσφαγία, η οποία επηρεάζει περίπου 590 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Αποτελείται από μια συνέχεια 8 επιπέδων (0 – 7), όπου τα ποτά μετρώνται από τα Επίπεδα 0 – 4, ενώ τα τρόφιμα μετρώνται από τα Επίπεδα 3 – 7.

Η κλίμακα περιλαμβάνει επίσης λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο δοκιμής και διασφάλισης ότι κάθε επίπεδο υγρού ή στερεού είναι αποδεκτό για ασφαλή κατανάλωση από ασθενείς σε αυτό το επίπεδο. Οι μέθοδοι δοκιμής IDDSI προορίζονται να επιβεβαιώσουν τη ροή ή τα χαρακτηριστικά υφής ενός συγκεκριμένου προϊόντος τη στιγμή της δοκιμής. Οι δοκιμές πρέπει να γίνονται σε τρόφιμα και ποτά υπό τις προβλεπόμενες συνθήκες σερβιρίσματος (ιδιαίτερα θερμοκρασίας).

ΕΠΙΠΕΔΟ 3 – Ρευστοποιημένο (για τροφές) – μέτρια πυκνά (για υγρά)

Τα τρόφιμα επιπέδου 3 πρέπει να πολτοποιηθούν χωριστά και να περάσουν από ένα κόσκινο για να διασφαλιστεί ότι δεν έχουν σβόλους. Ελέγχετε πάντα τη συνοχή του φαγητού πριν το σερβίρετε. Θα πρέπει να είναι εντελώς λείο και χωρίς σβόλους.

Πώς να δοκιμάσετε τρόφιμα επιπέδου 3:

• Στάζει αργά ανάμεσα από το πιρούνι.
• Απλώνεται αν χυθεί σε επίπεδη επιφάνεια.
• Χύνεται εύκολα από το κουτάλι όταν γέρνει.
• Δεν κολλάει σε κουτάλι.

ΕΠΙΠΕΔΟ 4 – Πουρές (για τροφές) – Παχύρευστα (για υγρά)

Τα τρόφιμα επιπέδου 4 θα πρέπει να μπορούν να συγκρατούν το βάρος τους αλλά δεν πρέπει να είναι κολλώδη. Μπορεί να δείξει κάποια πολύ αργή κίνηση λόγω βαρύτητας, αλλά δεν μπορεί να χυθεί. Όλα τα στοιχεία του γεύματος πρέπει να πολτοποιηθούν χωριστά και να είναι εντελώς λεία και χωρίς σβόλους.

Πώς να δοκιμάσετε τρόφιμα επιπέδου 4:

• Το φαγητό κάθεται πάνω στο πιρούνι.
• Μια μικρή ποσότητα μπορεί να ρέει αλλά δεν στάζει συνεχώς.
• Τα δόντια ενός πιρουνιού μπορούν να κάνουν ένα σαφές σχέδιο στην επιφάνεια του φαγητού.
• Αρκετά συνεκτικό ώστε να κρατά το σχήμα του σε ένα κουτάλι.
• Το φαγητό πρέπει να γλιστράει εύκολα, με πολύ λίγο φαγητό στο κουτάλι.
• Μπορεί να απλωθεί ελαφρά ή να πέσει πολύ αργά σε ένα επίπεδο πιάτο.
• Αν το φαγητό δεν πέσει από το κουτάλι όταν γέρνει ή κολλήσει στο κουτάλι, τότε είναι πολύ πηχτό και δεν είναι επιπέδου 3.
•  

ΕΠΙΠΕΔΟ 5 – Ψιλοκομμένες & Υγρές

Το φαγητό πρέπει να είναι μαλακό και υγρό χωρίς ξεχωριστή σάλτσα. Τα κομμάτια φαγητού δεν πρέπει να έχουν μέγεθος μεγαλύτερο από 4 χιλιοστά. Αυτό μπορεί να ελεγχθεί διασφαλίζοντας ότι το φαγητό χωράει ανάμεσα στα δόντια ενός τυπικού πιρουνιού. Το δάγκωμα δεν απαιτείται και το φαγητό μπορεί εύκολα να περάσει στον φάρυγγα.

Πώς να δοκιμάσετε τρόφιμα επιπέδου 5:

• Όταν πιέζετε με ένα πιρούνι το φαγητό πρέπει να διαχωρίζεται εύκολα και να περνά από τις άκρες ενός πιρουνιού.
• Το φαγητό μπορεί εύκολα να πολτοποιηθεί με μικρή πίεση και είναι αρκετά συνεκτικό ώστε να κρατά το σχήμα του σε ένα κουτάλι.
• Το φαγητό πρέπει να γλιστράει εύκολα με πολύ λίγο φαγητό στο κουτάλι – δεν πρέπει να κολλάει.

ΕΠΙΠΕΔΟ 6 – Μαλακές και μικρές μπουκιές

Τα τεμάχια όλων των ειδών διατροφής σε μέγεθος μπουκιάς δεν πρέπει να είναι μεγαλύτερα από 15 mm. Οι σάλτσες πρέπει να είναι πολύ παχύρρευστες. Το φαγητό επιπέδου 6 μπορεί να πολτοποιηθεί και να διαλυθεί με την πίεση ενός πιρουνιού ή κουταλιού, πριν το σερβίρισμα και να παραμείνει στο σχήμα πουρέ όταν αφαιρεθεί το πιρούνι. Το δάγκωμα δεν απαιτείται, αλλά το μάσημα ναι.

Πώς να δοκιμάσετε τρόφιμα επιπέδου 6:

• Η πίεση από ένα πιρούνι που κρατιέται στο πλάι μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να κόψετε ή να σπάσετε αυτήν την υφή σε μικρότερα κομμάτια.
• Όταν ένα δείγμα φαγητού διαλύεται και αλλάζει σχήμα δεν επιστρέφει στο αρχικό του σχήμα όταν αφαιρεθεί το πιρούνι.

ΕΠΙΠΕΔΟ 7 – Κανονικές τροφές εύκολες για μάσημα

Ως απάντηση στη μέθοδο δοκιμής για τρόφιμα που είναι «μαλακά» αλλά χωρίς περιορισμό μεγέθους, η IDDSI ανακοίνωσε το επίπεδο 7 ως κανονικό εύκολο προς μάσημα. Αυτή η νέα υποκατηγορία του Επιπέδου 7 έχει σχεδιαστεί για να ανταποκρίνεται στις ανάγκες ατόμων που δεν διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο πνιγμού, αλλά ενδέχεται να επωφεληθούν από πιο ήπιες επιλογές. Αυτό το επίπεδο είναι κατάλληλο για άτομα που έχουν την ικανότητα να ρυθμίζουν το μέγεθος και τον ρυθμό κατάποσης φαγητού και δεν παρουσιάζουν συμπεριφορές την ώρα του φαγητού που μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο πνιγμού.

Πώς να δοκιμάσετε τρόφιμα επιπέδου 7:

• Τα τρόφιμα πρέπει να είναι μαλακά και τρυφερά και να μπορούν να κοπούν ή να διαχωριστούν εύκολα με το πλάι ενός πιρουνιού ή ενός κουταλιού.
• Τα τρόφιμα δεν χρειάζεται να κόβονται ή να παρουσιάζονται σε συγκεκριμένο μέγεθος.

Τέλος, η περιορισμένη πρόσληψη τροφών και υγρών που συχνά αποτελεί επακόλουθο της δυσφαγίας, μπορεί να οδηγήσει σε υποθρεψία και αφυδάτωση, προκαλώντας σοβαρές επιπλοκές και ασθένειες.

• Απώλεια βάρους και υποθρεψία:

-Οι ασθενείς με δυσφαγία έχουν 2,4 φορές υψηλότερο κίνδυνο να εμφανίσουν υποθρεψία, λόγω ανεπαρκούς πρόσληψης θερμίδων, πρωτεϊνών και σημαντικών θρεπτικών συστατικών.

-Η υποθρεψία έχει ως αποτέλεσμα την απώλεια βάρους και ιδιαίτερα την απώλεια μυϊκού ιστού που οδηγεί σε αδυναμία και ευαισθησία σε λοιμώξεις.

-Η καλή διατροφή είναι ζωτικής σημασίας για τη συνολική υγεία και την ποιότητα ζωής των ασθενών.

Σε περίπτωση αδυναμίας κάλυψης ενεργειακών αναγκών η χρήση συμπληρωμάτων διατροφής είναι απαραίτητη. Μάθετε περισσότερα εδώ.

• Αφυδάτωση. Μελέτες δείχνουν ότι :

-Περίπου το 75% των ατόμων με δυσφαγία υποφέρει από αφυδάτωση λόγω ανεπαρκούς πρόσληψης υγρών.

-Η αφυδάτωση μπορεί να προκαλέσει σύγχυση, υπνηλία, ξηροστομία και δυσκοιλιότητα.

-Η καλή ενυδάτωση βοηθάει όλες τις λειτουργίες του σώματος (π.χ. πάνω από το 70% της καρδιάς αποτελείται από νερό),μεταφέρει θρεπτικά συστατικά σε όλο το σώμα και συμβάλλει

στην καλή λειτουργία του εντέρου.

Κλείνοντας, η διαχείριση της δυσφαγίας και των συνεπειών της είναι πολύ σημαντική. Συμβουλευτείτε έναν επαγγελματία υγείας (π.χ. ΩΡΛ ή λογοθεραπευτή) ο οποίος θα σας ενημερώσει για τεχνικές και σωστή στάση σώματος την ώρα του φαγητού, καθώς και ασκήσεις για να ενισχύσετε τους μύες του στόματος για τη μάσηση και την κατάποση της τροφής.

Η ομάδα της Medihub είναι πάντα δίπλα σας. Αν χρειάζεστε περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε μαζί μας εδώ.

Σημαντική σημείωση: Πάντα να συμβουλεύεστε το διαιτολόγο ή το γιατρό σας για να σας βοηθήσει να σχεδιάσετε τη διατροφή σας.